Czy woda z kranu jest zdrowa?
Tak. Woda z sieci wodociągowej w Polsce jest zdatna do picia i bezpieczna dla zdrowia, jeśli instalacja wewnętrzna budynku działa prawidłowo. Spełnia wymagania mikrobiologiczne i chemiczne określone w przepisach. Sama obecność chloru nie oznacza skażenia – to środek dezynfekcyjny, który pomaga chronić wodę przed drobnoustrojami.
Jak kontroluje się jakość wody z kranu?
Woda przeznaczona do spożycia musi być wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w ilości zagrażającej zdrowiu. Kontroluje się także zawartość substancji chemicznych, właściwości fizyczne oraz parametry mogące wpływać na smak, zapach i bezpieczeństwo wody.
Podstawą wymagań jest między innymi Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Jakość monitorują przedsiębiorstwa wodociągowe oraz Państwowa Inspekcja Sanitarna, potocznie nazywana Sanepidem. Badania obejmują wodę od ujęcia i stacji uzdatniania aż do punktów dostarczania jej odbiorcom.
Według danych przywołanych w raporcie Głównego Inspektoratu Sanitarnego za 2022 rok około 99,7% ludności miało dostęp do wody z zaopatrzenia zbiorowego spełniającej wymagania jakościowe. Nie oznacza to jednak, że identyczna jakość zawsze utrzyma się w każdym kranie. Po wejściu wody do budynku znaczenie ma stan instalacji, za który odpowiada zarządca lub właściciel nieruchomości.
Charakterystyczny zapach chloru także nie jest dowodem szkodliwości wody. Chlor stosuje się do dezynfekcji, aby ograniczyć rozwój bakterii podczas transportu wodociągami. Jego stężenie podlega kontroli, a niewielka ilość może być wyczuwalna przede wszystkim jako cecha smakowa.
Woda z kranu czy butelkowana – co wybrać?
Oba rodzaje wody mogą być bezpieczne, ale różnią się pochodzeniem, ceną i wpływem na środowisko. Woda butelkowana nie jest automatycznie zdrowsza od kranówki. Jej skład mineralny zależy od konkretnego produktu, podobnie jak skład wody wodociągowej zależy od lokalnego ujęcia.
| Kryterium | Woda z kranu | Woda butelkowana |
|---|---|---|
| Bezpieczeństwo | Jest regularnie kontrolowana w ramach nadzoru wodociągów i Państwowej Inspekcji Sanitarnej. | Podlega wymaganiom jakościowym, ale bezpieczeństwo nie wynika wyłącznie z opakowania. |
| Koszt | Zwykle jest znacznie tańsza i dostępna bez kupowania oraz transportowania butelek. | Wymaga zakupu, przechowywania i transportu. |
| Wpływ na środowisko | Nie wymaga jednorazowego opakowania ani przewozu produktu ze sklepu. | Generuje odpady opakowaniowe i wiąże się z transportem. |
| Skład mineralny | Może dostarczać między innymi wapnia i magnezu, ale wartości zależą od regionu. | Skład jest podany na etykiecie i zależy od rodzaju wody. |
Wybór butelki może być uzasadniony w określonych sytuacjach, na przykład podczas podróży albo wtedy, gdy lokalny dostawca wydał komunikat o czasowym ograniczeniu używania wody. Na co dzień kranówka jest jednak rozwiązaniem tańszym i ograniczającym zużycie plastiku.
Kiedy woda z kranu może budzić wątpliwości?
Do picia wybieraj zimną wodę z kranu. Woda ciepła przechodzi przez instalację grzewczą lub podgrzewacz, w którym może mieć dłuższy kontakt z elementami urządzenia. Nie oznacza to, że każda ciepła woda jest skażona, ale zimna woda z sieci jest lepszym wyborem do bezpośredniego spożycia i gotowania.
Powstrzymaj się od picia kranówki i sprawdź komunikaty wodociągów, jeśli występują następujące sytuacje:
- Woda ma mętny wygląd, brązowy lub nietypowy kolor.
- Pojawia się wyraźnie nieprzyjemny albo zmieniony zapach.
- Wystąpiła awaria, płukanie sieci lub naprawa rur.
- Woda długo stała w instalacji, na przykład po powrocie z dłuższego wyjazdu.
- Budynek ma starą lub niewłaściwie utrzymaną instalację wewnętrzną.
Po krótkim postoju wody można odkręcić zimny kran i odczekać, aż popłynie wyraźnie chłodniejsza woda. Jeśli zmiana koloru, zapachu lub mętność nie ustępują, skontaktuj się z zarządcą budynku, przedsiębiorstwem wodociągowym albo właściwą stacją sanitarno-epidemiologiczną.
Notka ekspercka: domowy filtr nie jest konieczny dla bezpieczeństwa prawidłowo kontrolowanej wody wodociągowej. Filtr węglowy może natomiast ograniczyć zapach i smak chloru. Trzeba używać go zgodnie z instrukcją oraz regularnie wymieniać wkład, ponieważ zaniedbany filtr może pogorszyć jakość przechowywanej w nim wody.
Woda z własnej studni to inna sytuacja
Woda ze studni lub innego prywatnego ujęcia nie jest objęta takim samym systemem bieżącej kontroli jak woda z sieci wodociągowej. Jej jakość może zależeć od warunków geologicznych, szczelności studni, położenia szamba, nawożenia gruntu oraz stanu instalacji.
Przed piciem wody z własnego ujęcia należy zlecić badanie laboratoryjne, a wyniki powtarzać w miarę potrzeb i po zmianach w otoczeniu studni. W zależności od wyników może być konieczne uzdatnianie. Nie należy zakładać, że przejrzysta i pozbawiona zapachu woda jest bezpieczna mikrobiologicznie.
Dlaczego warto pić kranówkę?
Woda z sieci wodociągowej jest wygodna, tania i nie wymaga kupowania ani przenoszenia zgrzewek. Ogranicza też liczbę jednorazowych opakowań. Jeśli pochodzi z prawidłowo kontrolowanej sieci, a instalacja budynku nie budzi zastrzeżeń, może być codziennym źródłem nawodnienia. Najważniejsze rozróżnienie brzmi: kranówka z sieci to nie to samo co woda z prywatnej studni.
