Woda alkaliczna – co to jest i jakie ma właściwości?

Woda alkaliczna to woda o pH powyżej 7,5, uzyskane dzięki naturalnej zawartości minerałów lub procesowi jonizacji. Nie zmienia pH krwi i nie leczy chorób, choć u zdrowych osób może być jednym ze źródeł płynów, a przy okazjonalnej zgadze przynieść krótkotrwałą ulgę.

Czym jest woda alkaliczna?

Woda alkaliczna, nazywana też zasadową, ma odczyn wyższy niż obojętne pH 7. W praktyce za taki produkt zwykle uznaje się wodę o pH powyżej 7,5, często w zakresie 8,5–9,5. Jej zasadowość może wynikać z obecności minerałów, takich jak wapń, magnez, potas i wodorowęglany, albo z elektrolizy przeprowadzonej w jonizatorze wody.

Skala pH obejmuje wartości od 0 do 14. Wynik poniżej 7 oznacza odczyn kwaśny, 7 jest odczynem neutralnym, a wartości powyżej 7 wskazują na zasadowość. Samo pH nie mówi jednak, czy dana woda jest dla konkretnej osoby lepsza. Znaczenie ma także jej mineralizacja, zawartość sodu i innych składników oraz indywidualny stan zdrowia.

Czy woda alkaliczna odkwasza organizm?

Nie w takim znaczeniu, jakie sugerują reklamy. Organizm utrzymuje pH krwi w bardzo wąskim zakresie dzięki działaniu układu oddechowego, nerek i układów buforowych. Płuca regulują ilość dwutlenku węgla, a nerki uczestniczą w usuwaniu nadmiaru kwasów i zachowywaniu potrzebnych zasad. Wypicie wody o wyższym pH nie przełamuje tych mechanizmów i nie zmienia bezpośrednio pH krwi.

Równie ważna jest bariera w przewodzie pokarmowym. W żołądku znajduje się sok zawierający kwas solny, którego pH wynosi około 1,35–3,5. Kwaśne środowisko jest potrzebne do trawienia i ograniczania rozwoju części drobnoustrojów. Zasadowa woda może chwilowo zobojętnić niewielką ilość kwasu w treści żołądkowej, ale nie alkalizuje całego organizmu. Kwas solny oraz dalsze procesy trawienne zmieniają jej odczyn, zanim składniki płynu trafią do krwiobiegu.

Określenie „zakwaszenie organizmu” często opisuje zmęczenie, nieprawidłową dietę albo nieswoiste dolegliwości. Prawdziwe zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, na przykład kwasica metaboliczna, jest stanem medycznym wymagającym rozpoznania i leczenia. Nie usuwa się go piciem wody alkalicznej.

Brakuje wiarygodnych dowodów, że woda zasadowa leczy cukrzycę, nowotwory, otyłość, osteoporozę, choroby autoimmunologiczne czy inne przewlekłe schorzenia. Podobnie ostrożnie trzeba traktować twierdzenia o „usuwaniu toksyn”, neutralizowaniu wolnych rodników, spowalnianiu starzenia lub wyraźnym przyspieszaniu metabolizmu. Dobre nawodnienie jest ważne, ale nie jest tożs same z działaniem leczniczym konkretnego pH wody.

Czy warto pić wodę alkaliczną?

Dla zdrowej osoby może być po prostu jednym z napojów używanych do nawodnienia. Nie jest jednak niezbędna, a zwykła woda o neutralnym odczynie również skutecznie uzupełnia płyny. Wysoka cena wody alkalicznej nie oznacza automatycznie większej wartości zdrowotnej.

Potencjalna korzyść przy zgadze ma charakter lokalny i krótkotrwały. Zasadowy płyn może na pewien czas zmniejszyć kwaśność treści żołądkowej, dlatego niektóre osoby odczuwają poprawę. Nie oznacza to leczenia refluksu. Przy częstych objawach potrzebna jest konsultacja, ponieważ przewlekła zgaga może wymagać diagnostyki i terapii.

Po wysiłku fizycznym najważniejsze pozostaje uzupełnienie płynów oraz, zależnie od czasu i intensywności treningu, elektrolitów. Niektóre małe badania sugerowały różnice w parametrach nawodnienia po zastosowaniu wody alkalicznej, ale nie stanowią one mocnego dowodu na przewagę nad zwykłą wodą. Można ją pić, jeśli dobrze ją tolerujesz, lecz nie ma podstaw, by uznawać ją za konieczny napój dla sportowców.

Szczególną ostrożność zachowaj w następujących sytuacjach:

• Choroby nerek mogą utrudniać prawidłowe gospodarowanie minerałami, a wody wysokozmineralizowane nie zawsze są wtedy wskazane.
• Przy diecie ograniczającej sód, potas, wapń lub inne składniki trzeba sprawdzić etykietę i zalecenia lekarza.
• Osoby przyjmujące leki, których wchłanianie zależy od kwaśnego środowiska żołądka, powinny popijać je zgodnie z ulotką, najczęściej wodą o neutralnym składzie.
• Małym dzieciom nie należy podawać regularnie wysoko zmineralizowanej wody bez wyraźnego zalecenia specjalisty.

Jak powstaje woda alkaliczna?

Naturalnie zasadowy odczyn może wynikać z kontaktu wody ze skałami i rozpuszczonymi w niej minerałami. Wodę o podwyższonym pH można też uzyskać za pomocą jonizatora. Urządzenie wykorzystuje elektrolizę, czyli przepływ prądu przez wodę, aby rozdzielić ją na frakcje o różnym odczynie.

Sam proces jonizacji nie nadaje wodzie właściwości leczniczych. Przed wyborem produktu warto sprawdzić nie tylko deklarowane pH, lecz także mineralizację, zawartość sodu i sposób przeznaczenia. Woda alkaliczna nie powinna zastępować leczenia, zaleceń dietetycznych ani zwykłego, regularnego nawodnienia.

Najprostszy wniosek jest taki: wodę alkaliczną można traktować jako opcjonalny napój, ale nie jako sposób na „odkwaszanie” organizmu. Jej ewentualne działanie przy zgadze jest doraźne, a przy chorobach przewlekłych nie zastępuje diagnozy ani terapii.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.