Kiedy zbierać orzechy laskowe? Poradnik dla ogrodnika
Orzechy laskowe zbiera się zwykle od połowy sierpnia do października. O dokładnym terminie decyduje jednak odmiana, pogoda i naturalne opadanie owoców. Dojrzałe orzechy mają żółto-brązową okrywę, łatwo odrywają się od krzewu i często same spadają na ziemię.
Kiedy zbierać orzechy laskowe?
Kalendarz jest tylko wskazówką. Wczesna odmiana Lamberta Biały może dojrzewać już w drugiej połowie sierpnia, Kataloński zwykle około połowy września, a późny Olbrzymi z Halle dopiero w październiku. Ciepła, sucha pogoda przyspiesza dojrzewanie, natomiast chłód i wilgoć mogą je opóźniać.
Leszczyna dojrzewa nierównomiernie, dlatego zbiór nie jest jednorazowym wydarzeniem. Krzew trzeba obserwować i wracać do niego co 2–3 dni. Opadnięte orzechy nie powinny długo leżeć na ziemi, ponieważ wilgoć sprzyja gniciu, pleśni i uszkodzeniom powodowanym przez szkodniki.
Jak rozpoznać dojrzałe orzechy laskowe?
Najpewniejszym sygnałem jest naturalne opadanie owoców. Dojrzały orzech powinien również łatwo wypadać z okrywy przy delikatnym potrząśnięciu gałązką. Nie zrywaj go na siłę. Niedojrzałe jądra są miękkie, gumowe i mogą mieć gorzkawy smak.
| Cecha | Orzech niedojrzały | Orzech dojrzały |
|---|---|---|
| Kolor okrywy | Zielony, czasem jasnożółty | Żółto-brązowy lub jasnobrązowy |
| Przytwierdzenie do krzewu | Mocno przytwierdzony, trudno go oddzielić | Łatwo odpada lub spada samoczynnie |
| Stan jądra | Miękkie, wodniste lub gumowe | Twardsze, jędrne i w pełni wykształcone |
Przed zbiorem odsuń liście i sprawdź kilka owoców z różnych części krzewu. Jeśli większość ma zmienioną okrywę, a dojrzałe sztuki zaczynają spadać, można rozpocząć zbiór partiami.
Jak zbierać orzechy, żeby ograniczyć straty?
Najlepiej zbierać je z ziemi, gdy same opadną. Zrywanie z krzewu ma sens tylko wtedy, gdy orzechy łatwo odchodzą przy lekkim potrząśnięciu. W przeciwnym razie można zebrać niedojrzałe owoce i uszkodzić pąki odpowiedzialne za przyszłoroczny plon.
Pracę ułatwia płachta rozłożona pod leszczyną. Czyste podłoże pozwala szybciej zauważyć opadłe owoce, a delikatne potrząśnięcie gałęziami strąca te, które wkrótce i tak by spadły. Zbiór prowadź w następującej kolejności:
- Usuń spod krzewu liście, gałązki i inne zanieczyszczenia.
- Rozłóż płachtę albo przejrzyście zbieraj orzechy bezpośrednio z podłoża.
- Delikatnie potrząśnij gałęziami, ale nie zrywaj mocno przytwierdzonych owoców.
- Przebierz plon i odrzuć orzechy pęknięte, miękkie oraz te z otworami.
- Powtarzaj zbiór co 2–3 dni, szczególnie po deszczu i przy dużej wilgotności.
Wilgotne orzechy pozostawione na ziemi szybko tracą jakość. Otwory w łupinie mogą wskazywać na żerowanie słonkowca orzechowca. Takich sztuk nie przechowuj razem ze zdrowym plonem.
Jak suszyć i przechowywać orzechy laskowe?
Suszenie jest konieczne, gdy orzechy zostały zebrane po deszczu, mają wilgotną łupinę albo trafiają do zbioru z późnej, październikowej odmiany. Rozłóż je cienką warstwą w ciepłym, zacienionym i przewiewnym miejscu. Nie układaj ich w stosie ani nie zamykaj od razu w folii.
W warunkach domowych suszenie może trwać około 2–4 tygodni, zależnie od wilgotności plonu i powietrza. Orzechy trzeba co kilka dni przemieszać, aby wysychały równomiernie. Za koniec procesu można uznać moment, gdy jądro jest twarde, a przy potrząsaniu łupiną słychać lekkie stukanie.
Przed schowaniem sprawdź przygotowanie plonu:
- Orzechy są oczyszczone z liści, ziemi i resztek okryw.
- Każda sztuka z pleśnią, nieprzyjemnym zapachem lub otworem została odrzucona.
- Plon był suszony w cienkiej warstwie i miał dostęp powietrza.
- Łupiny są suche, twarde i nie mają mokrych przebarwień.
Niełuskane orzechy najlepiej przechowywać w przewiewnych opakowaniach, takich jak worki jutowe, bawełniane woreczki, kosze wiklinowe lub ażurowe skrzynki. Ustaw je w suchym, chłodnym miejscu, z dala od wilgotnej podłogi. Folia nie sprawdza się, ponieważ ogranicza wymianę powietrza i może zatrzymać wilgoć.
Orzechy łuskane szybciej tracą jakość, dlatego przechowuj je krócej, w zamkniętym słoiku lub pojemniku. Przed zamknięciem muszą być całkowicie suche. Jeśli pojawi się zapach stęchlizny, nalot albo miękkie jądro, takiego plonu nie należy jeść.
Wilgoć jest największym zagrożeniem dla świeżo zebranych orzechów. Systematyczne zbieranie z ziemi, dokładne sortowanie i suszenie w przewiewnym miejscu pozwalają zachować plon bez pleśni przez wiele miesięcy.
