Herbata rooibos – co to jest i jakie ma właściwości?
Rooibos to napar z suszonych części czerwonokrzewu afrykańskiego (Aspalathus linearis), a nie herbata w sensie botanicznym. Nie zawiera kofeiny, ma łagodny, lekko miodowo-karmelowy smak i zwykle nie nabiera goryczy nawet po dłuższym parzeniu.
Czym jest rooibos?
Rooibos pochodzi z Republiki Południowej Afryki, gdzie rośnie czerwonokrzew Aspalathus linearis. Z suszonych liści i cienkich łodyg tej rośliny przygotowuje się czerwono-brązowy napar. Nazwa „herbata rooibos” jest powszechnie używana, ale technicznie nie jest on herbatą, ponieważ nie powstaje z liści krzewu herbacianego Camellia sinensis.
Czerwony kolor i charakterystyczny aromat klasycznego rooibosa są związane z fermentacją surowca po zbiorze. Dostępny jest także rooibos zielony, którego liście nie są fermentowane. Taka wersja ma zwykle jaśniejszy kolor, bardziej roślinny smak i wyższą aktywność antyoksydacyjną niż odmiana fermentowana.
Rooibos a tradycyjna herbata – czym się różnią?
Najważniejsza różnica dotyczy pochodzenia roślinnego i zawartości kofeiny. Rooibos jest naparem ziołowym, natomiast herbata czarna i zielona powstaje z Camellia sinensis.
| Cecha | Rooibos | Herbata (Camellia sinensis) |
|---|---|---|
| Pochodzenie | Czerwonokrzew Aspalathus linearis z RPA | Krzew herbaciany uprawiany w różnych regionach świata |
| Kofeina | Nie zawiera kofeiny | Zawiera kofeinę, której ilość zależy między innymi od rodzaju i czasu parzenia |
| Garbniki | Niska zawartość | Występują w większej ilości i mogą odpowiadać za cierpkość |
| Smak | Łagodny, lekko miodowy lub karmelowy | Od roślinnego i delikatnego po wyraźny, cierpki lub gorzki |
Jakie właściwości ma rooibos?
Rooibos jest wybierany przede wszystkim przez osoby, które chcą ograniczyć kofeinę. Dzięki temu można pić go także wieczorem, bez typowego dla kawy lub klasycznej herbaty działania pobudzającego. Brak kofeiny sprawia, że napar bywa wybierany również dla dzieci oraz przez kobiety w ciąży i podczas karmienia piersią. W takich sytuacjach liczy się jednak cały jadłospis i indywidualne zalecenia lekarza lub położnej.
W suszu znajdują się polifenole i flawonoidy, w tym aspalatyna – związek charakterystyczny dla czerwonokrzewu. Substancje te mają właściwości antyoksydacyjne, czyli pomagają neutralizować część wolnych rodników w warunkach laboratoryjnych. Nie oznacza to, że rooibos leczy choroby lub zastępuje zbilansowaną dietę i terapię.
Najważniejsze cechy naparu można ująć w kilku punktach:
- Brak kofeiny sprawia, że rooibos może być napojem na różne pory dnia.
- Niska zawartość garbników ogranicza cierpkość i gorycz, także przy dłuższym parzeniu.
- Aspalatyna i inne polifenole odpowiadają za potencjał antyoksydacyjny naparu.
- Łagodny smak pozwala łączyć rooibos z cytryną, miodem, mlekiem, imbirem lub przyprawami.
Osoby przyjmujące leki, zwłaszcza antybiotyki, powinny zachować ostrożność. Opisywano możliwość wpływu rooibosa na działanie niektórych leków, ale nie jest to podstawa do samodzielnego odstawiania terapii. W razie regularnego spożywania naparu podczas leczenia najlepiej zapytać lekarza lub farmaceutę.
Jak parzyć rooibos?
Przygotowanie naparu jest proste, a rooibos nie wymaga tak precyzyjnego pilnowania czasu jak niektóre rodzaje herbaty. Potrzebujesz suszu liściastego lub saszetki oraz świeżo zagotowanej wody.
- Zalej rooibos wrzątkiem.
- Parz napar przez 5–8 minut, najlepiej pod przykryciem.
- Przecedź susz lub wyjmij saszetkę, a następnie dodaj według upodobania miód, cytrynę, mleko albo przyprawy.
- Podawaj napój na gorąco lub schłodź go i serwuj z lodem jako napój orzeźwiający.
Rooibos sprawdzi się wtedy, gdy szukasz łagodnego naparu bez kofeiny. Wersja czerwona ma bardziej zaokrąglony, miodowo-karmelowy profil, a zielona – świeższy i bardziej roślinny smak.
